پادکستها
دانشنامه صابون سازی
1 پادکست
فواید توکوفرول در صابون سازی
💎 فهرست مطالب
📌 خلاصه مقاله
⏱️ زمان مطالعه: 1 دقیقه
توکوفرول، نوعی ویتامین E و آنتیاکسیدان طبیعی، نقش حیاتی در صابونسازی دارد. این ماده با جلوگیری از اکسیداسیون روغنها، ماندگاری صابون را افزایش داده و به بهبود سلامت پوست، ترمیم آن و افزایش نرمی و شفافیت صابون کمک میکند. برای حفظ خواص آن، باید در مراحل نهایی و در دمای پایین به فرمولاسیون اضافه شود و از نور و حرارت بالا محافظت گردد.
- توکوفرول به عنوان یک آنتیاکسیدان طبیعی و نوعی ویتامین E، در روغنهای گیاهی یافت میشود.
- استفاده از توکوفرول در صابونسازی، با جلوگیری از اکسیداسیون روغنها، به افزایش ماندگاری و عمر مفید صابون کمک میکند.
- این ماده با خواص مرطوبکنندگی و مبارزه با رادیکالهای آزاد، سلامت پوست را بهبود بخشیده و از پیری زودرس محافظت میکند.
- توکوفرول باید در مراحل نهایی فرآیند صابونسازی سرد و در دمای کمتر از ۴۰ درجه سانتیگراد به فرمولاسیون اضافه شود.
- حساسیت توکوفرول به دما و نور مستقیم، نگهداری آن را در محیطهای خشک، خنک و ظروف مات برای حفظ خواصش ضروری میسازد.
ویتامین E در واقع نام خانوادهای از آنتیاکسیدانهای محلول در چربی است که شامل دو زیرگروه اصلی توکوفرول ها و توکوترینولها میشود و هر دو در سلامت پوست و پایداری چربیها نقش کلیدی دارند. توکوفرولها (مثل α‑tocopherol) فرم کلاسیک و پرمصرف ویتامین E در خون و بافتها هستند، در حالی که توکوترینولها با داشتن زنجیرهای غیر اشباع، تحرک غشایی و قدرت آنتیاکسیدانی بالاتری نشان میدهند و در سالهای اخیر بهعنوان نسل پیشرفتهتر ویتامین E در فرمولاسیونهای اسکینکر مطرح شدهاند. این تمایز ساختاری باعث میشود ترکیب هوشمندانه توکوفرول و توکوترینول در محصولات آرایشی، صابونهای دستساز و روغنهای گیاهی، هم از پوست در برابر رادیکالهای آزاد و UV محافظت کند و هم ماندگاری و پایداری روغنها و فاز چرب فرمول را افزایش دهد، بدون اتکا به نگهدارندههای سنتتیک بحثبرانگیز[1].
ویتامین E در این مقاله دقیقا از زاویه فرمولاسیون صابونهای دستساز و محصولات مراقبت پوست بررسی میشود؛ یعنی بهجای توضیحات کلی، روی این تمرکز میشود که توکوفرولها را چطور، در چه مقدار و با چه انتظاری در فرمول استفاده کنی. در ادامه، به زبان ساده روشن میشود توکوفرول چیست، چه تفاوتی با سایر مشتقات ویتامین E در کازمتیک دارد، و کدام نوع آن برای صابون، بالم، بادیباتر و سرمهای روغنی مناسبتر است. همچنین به پرسشهای پرجستجوی کاربران مثل «مقدار مجاز ویتامین E در صابون دستساز چقدر است؟»، «آیا استفاده زیاد از توکوفرول میتواند باعث جوش یا حساسیت شود؟» و «ویتامین E واقعا چقدر در نرمکنندگی و تاخیر در تند شدن روغنها مؤثر است؟» با استناد به دادههای علمی و تجربه عملی صابونسازها پاسخ داده میشود[2].
شیمی و انواع توکوفرول
از نظر شیمیایی، ویتامین E یک خانواده از ترکیبات به نام «توکوکرومانولها» است که شامل چهار توکوفرول (α، β، γ و δ) و چهار توکوترینول متناظر (α، β، γ و δ) میشود؛ تفاوت اصلی توکوترینولها با توکوفرولها در داشتن زنجیرهای غیر اشباع است که به آنها تحرک بیشتر در غشا و خواص آنتیاکسیدانی ویژه میدهد. در بدن انسان، α‑توکوفرول مهمترین فرم فعال ویتامین E است و بهخصوص ایزومر طبیعی RRR‑α‑tocopherol (که در منابع علمی با عنوان 2R‑α‑tocopherol هم دیده میشود) توسط پروتئین انتقالدهنده α‑توکوفرول در کبد ترجیحاً شناسایی و در لیپوپروتئینها بستهبندی میشود، به همین دلیل از نظر فیزیولوژیک بالاترین فعالیت ویتامینی را دارد. سایر ایزومرها و توکوترینولها هم نقش آنتیاکسیدانی مهمی دارند، اما وقتی صحبت از «استاندارد نیاز روزانه ویتامین E» میشود، عملاً α‑توکوفرول معیار اصلی محاسبه است و همین نکته برای فرمولهکردن محصولات مراقبت پوست و انتخاب نوع ماده اولیه اهمیت زیادی دارد.
منابع طبیعی و فرمهای طبیعی/سنتتیک توکوفرول
توکوفرولها بهطور طبیعی در بسیاری از روغنهای گیاهی که صابونسازها روزانه با آنها کار میکنند وجود دارند؛ برای مثال روغن آفتابگردان، گلرنگ، بادام، جوانه گندم و روغن زیتون از منابع غنی α‑توکوفرول هستند، در حالی که روغنهای سویا، ذرت و کانولا معمولاً مقادیر بالاتری از γ‑توکوفرول دارند. در کنار این منابع طبیعی، صنعت برای تقویت آنتیاکسیدانی فرمولها از توکوفرولهای تغلیظشده یا خالص نیز استفاده میکند که میتوانند منشأ طبیعی (استخراجشده از روغنهای گیاهی) یا سنتتیک (حاصل سنتز شیمیایی) داشته باشند.
از نظر برچسبگذاری، d‑α‑tocopherol معمولاً به فرم طبیعی ویتامین E اشاره دارد که حاوی ایزومر RRR است، در حالی که dl‑α‑tocopherol یا all‑rac‑α‑tocopherol یک مخلوط سنتتیک از هشت استریوایزومر مختلف است که فقط یکی از آنها با فرم طبیعی یکسان است. مطالعات نشان دادهاند که فرم طبیعی d‑α‑tocopherol از نظر زیستدسترسی و تجمع در بافتها تا حدود 1.5 تا 2 برابر قویتر از فرم سنتتیک است، هرچند فرم سنتتیک بهدلیل قیمت پایینتر و پایداری مناسب در بسیاری از مکملها و محصولات صنعتی استفاده میشود؛ برای فرمولاسیون محصولات اسکینکر و صابونهای دستساز با محوریت «طبیعی و کلین» معمولاً فرمهای با منشأ گیاهی و مخلوط توکوفرولهای طبیعی انتخاب ترجیحی هستند[3].
نقشهای بیولوژیک و مکانیسم اثر توکوفرول
توکوفرول بهعنوان یک آنتیاکسیدان لیپوفیل، در خط مقدم دفاع از غشاهای سلولی و فاز چرب فرمولها قرار دارد و دقیقا همانجایی عمل میکند که رادیکالهای آزاد دوست دارند به اسیدهای چرب ناپایدار حمله کنند. این مولکول در لایههای غنی از چربیِ پوست و سبوم مستقر میشود و وقتی رادیکالهای پراکسیل لیپیدی شکل میگیرند، الکترون خود را به آنها میدهد و زنجیره واکنش «لیپید–پراکسیداسیون» را میشکند؛ نتیجه این فرایند برای کاربر نهایی، کاهش استرس اکسیداتیو، محافظت بهتر در برابر UV و آلودگی، و کندتر شدن روند ایجاد خطوط ریز، خشکی و شلشدن پوست است. در فرمولاسیون صابون و محصولات مراقبت پوست، همین مکانیسم نهتنها به حفظ شادابی و استحکام پوست کمک میکند، بلکه با محدود کردن اکسیداسیون چربیها، از تند شدن روغنها و افت کیفیت حسی محصول هم جلوگیری میکند.
در سطح سیستمیک، ویتامین E با محافظت از لیپیدهای غشایی و تعدیل سیگنالدهی اکسیداتیو، نقش مهمی در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی، کاهش التهاب و پشتیبانی از سلامت عروق ایفا میکند؛ مطالعات انسانی نشان دادهاند که مکمل یاری میتواند برخی شاخصهای التهاب و استرس اکسیداتیو مرتبط با بیماریهای قلبوعروق را کاهش دهد. همچنین شواهدی درباره نقش ویتامین E در سلامت استخوان، شبکیه چشم و محافظت از بافتها در برابر آسیبهای وابسته به سن گزارش شده است، هرچند این اثرها به دوز، فرم و وضعیت تغذیهای فرد وابستهاند. برای مخاطب علاقهمند به اسکینکر، این تصویر سیستمیک یک پیام ساده دارد: وقتی ویتامین E هم از بیرون (سرم، کرم، صابون غنیشده) و هم از درون (رژیم غذایی متعادل یا مکمل تجویزشده) در سطح کافی در دسترس باشد، سد دفاعی پوست در برابر رادیکالهای آزاد قویتر است و هم ظاهر پوست و هم سلامت کلی بدن از این هماهنگی سود میبرد[4].
خواص و فواید پوستی توکوفرول
توکوفرول در دنیای مراقبت پوست یک آنتیاکسیدان چندکاره است که هم به سلامت ظاهری پوست کمک میکند و هم کیفیت حسی صابون و فرمول تو را بالاتر میبرد. متن زیر را میتوان بهصورت یک زیربخش منسجم در مقاله استفاده کرد:
- توکوفرول (ویتامین E) در لایههای لیپیدی پوست و سبوم جا میگیرد و بهعنوان یک آنتیاکسیدان قوی، رادیکالهای آزاد را خنثی میکند؛ نتیجه این فرایند برای کاربر، کاهش ایجاد خطوط ریز، بهبود بافت و یکنواختی سطح پوست و ظاهر شادابتر است. در فرمولهای اسکینکر، حضور ویتامین E به تقویت سد رطوبتی، کاهش خشکی و پوستهپوسته شدن و نرمتر شدن لمس پوست کمک میکند، بهویژه وقتی در کنار روغنهای گیاهی مغذی و مرطوبکننده استفاده شود.
- پژوهشها و تجربه کلینیکی نشان میدهد که توکوفرول میتواند در کنار سایر عوامل ترمیمکننده، به بهبود روند ترمیم جای زخم، اسکار، سوختگیها و آفتابسوختگی کمک کند و با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب موضعی، محیطی مناسبتر برای بازسازی پوست ایجاد کند؛ هرچند در مورد اسکارهای قدیمی و عمیق، انتظار نتایج معجزهآسا واقعبینانه نیست. در برخی مطالعات و گزارشهای بالینی، استفاده موضعی ویتامین E برای کمک به کاهش اریتما، خارش و خشکی در شرایط التهابی مزمن مثل اگزما و پسوریازیس بررسی شده و نتایج اولیه از اثرات تسکیندهنده و حمایتی آن بر سد دفاعی پوست حکایت دارد، اگرچه هنوز شواهد برای توصیه قطعی و درمانی کافی نیست و بیشتر نقش مکملی در کنار درمان اصلی دارد.
- در صابونهای دست ساز، نقش اصلی توکوفرول بیشتر پشت صحنه است تا روی پوست؛ یعنی بیش از آنکه بهعنوان یک «درمان موضعی قوی» عمل کند، بهعنوان آنتیاکسیدان چربیها، از تند شدن روغنها و ایجاد بوی نامطبوع و لکههای اکسیداسیون روی قالبها جلوگیری میکند و همزمان حس نرمی و لغزندگی ملایمتری بعد از شستشو به پوست میدهد. چون تماس صابون با پوست کوتاه است و محصول بلافاصله شسته میشود، بخش زیادی از ویتامین E فرصت نفوذ عمیق پیدا نمیکند؛ بنابراین، اگر هدفت اثرات ضدپیری و ترمیمی پررنگ است، بهتر است صابون غنیشده را در کنار محصولاتی مثل سرمها و بالمهای ماندگار حاوی توکوفرول و مشتقات آن به کاربر پیشنهاد بدهی.
ایمنـی، عوارض و تداخلات
از نظر ایمنی، توکوفرول موضعی بهطور کلی برای بیشتر انواع پوست قابل تحمل است و سالهاست در صدها فرمول کرم، سرم و بالم بدون مشکل جدی استفاده میشود، اما مثل هر ماده فعال دیگری میتواند در درصد کمی از افراد باعث واکنش ناخواسته شود. در مطالعات درماتولوژی، مواردی از درماتیت تماسی آلرژیک، قرمزی، خارش یا تشدید آکنه بهخصوص در پوستهای بسیار حساس، آلرژیک یا مستعد جوش گزارش شده است؛ بنابراین توصیه منطقی این است که محصولات حاوی ویتامین E ابتدا روی بخش کوچکی از پوست تست پچ شوند و در صورت التهاب، قرمزی پایدار یا بسته شدن منافذ، مصرف قطع یا به فرم و دوز ملایمتر تغییر داده شود.
در مورد مصرف خوراکی، ویتامین E یک ریزمغذی ضروری است اما در دوزهای بالای مکملی میتواند ریسک خونریزی را افزایش دهد، بهویژه اگر همزمان با داروهای ضدانعقاد مثل وارفارین یا سایر رقیقکنندههای خون مصرف شود. نهادهای علمی بینالمللی برای پیشگیری از عوارض، سقف دریافت روزانه قابل تحمل (UL) را برای بزرگسالان در محدوده حدود 300 میلیگرم در روز از مجموع رژیم و مکمل تعیین کردهاند و گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد مقادیر خیلی بالا یا سطوح سرمی افزایشیافته ویتامین E با بروز خونریزیهای خفیف تا شدید همبستگی دارند؛ به همین دلیل، هرگونه استفاده از دوزهای بالاتر از مکملهای ویتامین E باید حتماً زیر نظر پزشک انجام شود و مصرف خودسرانه، بهخصوص در افرادی که مشکلات انعقادی دارند یا داروهای ضدپلاکت و ضدانعقاد دریافت میکنند، میتواند خطرناک باشد[5].
فرمهای رایج در صنایع آرایشی و صابون
در صنایع آرایشی چند خانواده اصلی از مشتقات ویتامین E استفاده میشود که هرکدام از نظر پایداری، نفوذ و کاربرد، رفتار متفاوتی دارند و این برای یک فرمولاتور صابون و اسکینکر نکته کلیدی است.
توکوفرول آزاد در برابر مشتقات استری
Tocopherol (فرم آزاد):
- قویترین فرم آنتیاکسیدانی روی پوست و در فاز روغنی است، سریعتر به شکل فعال در لایه شاخی و سبوم عمل میکند، اما نسبت به نور، هوا و حرارت حساستر است و اگر خوب محافظت نشود، خودش هم اکسید میشود.
- برای محصولات روغنی خالص مثل سرمهای روغنی، بادیاویل، بالم لب، بادیباتر و همچنین بهعنوان آنتیاکسیدان روغنها در صابونسازی انتخاب ایدهآلی است، بهخصوص وقتی در کنار بستهبندی تیره و آنتیاکسیدانهای مکمل استفاده شود.
ocopheryl acetate, linoleate و سایر استرها:
گریدهای رایج برای صابون سازها و فرمولهکنندگان
Mixed Tocopherols (میکس توکوفرولهای طبیعی):
α‑Tocopherol خالص و فرمهای Acetate:
کاربرد توکوفرول در صابون سازی
در صابونسازی، توکوفرول یک افزودنی تخصصی است که اگر درست زمانبندی و دوز شود، هم از روغنهای فرمول محافظت میکند و هم حس نرمی بعد از شستشو را تقویت میکند.
زمان و روش افزودن در CP و HP
در صابونسازی فرایند سرد (CP)، بهترین زمان اضافهکردن توکوفرول انتهای کار و در «فاز سرد» است؛ یعنی وقتی مخلوط روغن و محلول سود به دمای پایینتری رسیده و به Trace رسیده است، تا ویتامین E کمتر در معرض حرارت و قلیا تخریب شود. بسیاری از فرمولهکنندگان حرفهای توصیه میکنند توکوفرول را ابتدا در یک قسمت کوچک از روغنهای مایع (مثلاً ۵–۱۰ درصد از کل فاز روغنی) حل کنی و سپس این فاز کوچک را در بتچ اصلی بریزی تا توزیع یکنواختتری در کل مخلوط داشته باشد. در HP نیز معمولاً افزودن در انتهای پخت، وقتی خمیر از فاز ژل خارج شده و کمی خنکتر است، کمک میکند بخش بیشتری از آنتیاکسیدان در محصول نهایی باقی بماند[6].
درصدهای پیشنهادی و نقش در پایداری و حس پوستی
برای استفاده از توکوفرول بهعنوان آنتیاکسیدان روغنها، بازه رایج در منابع صابونی و فرمولاسیون کازمتیک حدود 0.05 تا 0.5 درصد از وزن کل روغنها است؛ این مقدار معمولاً کافی است تا اکسیداسیون چربیها و ریسک Rancidity و بروز لکههای نارنجی (DOS) را در قالبهای صابونی کاهش دهد، بدون اینکه بافت و کف صابون را تحت تأثیر منفی قرار دهد. در فرمولهای اسکینکر ماندگار (سرم، بالم، بادیباتر) برای اینکه ادعای قویتر مراقبت پوستی داشته باشی، دوز توکوفرول را میتوان در محدوده 0.1 تا 1 درصدِ فرمول تنظیم کرد، البته با توجه به نوع مشتق، حضور سایر آنتیاکسیدانها و تحمل پوستی.
از نظر اثر روی محصول، توکوفرول با مهار اکسیداسیون روغنهای حساس، عمر مفید صابون را افزایش میدهد و احتمال ایجاد بوی ترش، رنگپریدگی یا لکههای نارنجی را کم میکند؛ این مزیت خصوصاً وقتی با روغنهایی مثل آفتابگردان، انگور یا سویا کار میکنی، بسیار محسوس است. از سمت کاربر نهایی، حضور ویتامین E در فرمول صابون به حس نرمی و کاهش خشکی بعد از شستشو کمک میکند، اما اگر درصد را بیحساب بالا ببری، ممکن است صابون کمی روغنیتر و نرمتر شود، بو و رنگ محصول تغییر کند و حتی در برخی موارد، رقمی از «اثر پرواکسیدانی» مطرح شود؛ بنابراین، پایبندی به بازههای تستشده و انجام بتچهای کوچک آزمایشی، بهترین استراتژی برای رسیدن به تعادل بین کارایی، پایداری و تجربه حسی مطلوب است.
نکات فرمولاسیون و ترکیب توکوفرول با مواد دیگر
توکوفرول در فرمولاسیون، وقتی کنار مواد درست قرار بگیرد، هم پایدارتر عمل میکند و هم خروجی حسی و درمانی محصول را بالا میبرد[7].
نکات فرمولاسیون و همافزایی توکوفرول
- ترکیب با آنتیاکسیدانهای آبی مثل ویتامین C و نیاسینامید، یک شبکه چندلایه دفاعی میسازد؛ C و نیاسینامید بیشتر در فاز آبی و سطحی عمل میکنند و توکوفرول در فاز چرب، و این همافزایی هم محافظت ضداکسیداتیو را قویتر میکند و هم به روشنتر و یکنواختتر شدن تون پوست کمک میکند.
- همفرمول شدن توکوفرول با کوآنزیم Q10، اسکوالن و روغنهای غنی از اسیدهای چرب ضروری (آفتابگردان، آرگان، هسته انگور، گلرُز هیپ و…) باعث میشود این لیپیدهای حساس کمتر اکسید شوند و در عین حال، یک فاز لیپیدی مغذی، نرمکننده و ضدپیری روی پوست شکل بگیرد؛ این ترکیب برای سرمها، بالمها و بادیباترهای «ترمیم سد دفاعی» ایدهآل است.
- در سطح آنتیاکسیدانهای لیپوفیل، میتوان از توکوفرول در کنار ROE (عصاره رزماری)، BHA و BHT استفاده کرد تا هم پایداری روغنها بالا برود و هم دوز هرکدام در حد پایین و ایمن نگه داشته شود.
- ROE و توکوفرول بهعنوان آنتیاکسیدانهای «طبیعی» یا مشتق از منابع گیاهی، در نظر مصرفکننده برچسبپسندتر از BHA و BHT سنتتیک هستند، هرچند ترکیبات سنتتیک معمولاً در دوزهای بسیار پایین هم عملکرد قوی و طولانیمدتی دارند؛ بنابراین اگر برند روی «کلین/نچرال» بودن تأکید دارد، ترکیب توکوفرول + ROE و سایر عصارههای گیاهی آنتیاکسیدان انتخاب همراستاتر با انتظار بازار است، در حالی که در محصولات صنعتی انبوه و حساس به اکسیداسیون، هنوز از BHA/BHT نیز استفاده میشود.
- هنگام کار با عطرها، رنگهای حساس و روغنهای ناپایدار مثل روغن دانه انگور، آفتابگردان یا کانولا، اضافهکردن توکوفرول و سایر آنتیاکسیدانها در دوز مناسب (همراه با نگهداری در ظروف تیره و خنک) بهطور محسوسی سرعت اکسیداسیون، تغییر رنگ و بوی ترش را کاهش میدهد.
- انتخاب عطرها و رنگهایی که خودشان پایداری خوبی در محیط قلیایی صابون دارند و حاوی مقدار زیاد ترکیبات اکسیدشونده نیستند، در کنار حضور توکوفرول، کمک میکند قالبها دیرتر زرد، قهوهای یا لکهدار شوند و برای مدت طولانیتری ظاهر «تازه» داشته باشند.
منابع غذایی و مکملی توکوفرول
- برای تقویت درونی پوست و مو، معرفی چند منبع غذایی سرشار از ویتامین E میتواند در مقاله مفید باشد: روغن جوانه گندم، روغن آفتابگردان و گلرنگ، مغزها (بادام، فندق، بادامزمینی)، دانههای آفتابگردان، کنجد، و سبزیجات برگ سبز مثل اسفناج از منابع شاخص هستند.
- توصیه کلیدی تغذیهای این است که بیشتر نیاز روزانه ویتامین E از همین مواد غذایی تأمین شود و مصرف مکملهای پردوز فقط با نظر پزشک انجام گیرد؛ چون دوزهای خیلی بالا میتوانند با رقیقکنندههای خون تداخل داشته باشند و ریسک خونریزی را بالا ببرند، در حالی که رژیم متعادل همزمان از سایر ترکیبات مفید (اسیدهای چرب ضروری، فیبر، پلیفنولها) نیز بهره میدهد.
بازار، ترندها و ترجیحات مصرفکننده توکوفرول
- بازار ویتامین E با محوریت منابع طبیعی رشد قابلتوجهی دارد؛ گزارشها نشان میدهد بازار جهانی ویتامین E طبیعی در سالهای 2025 تا 2035 با نرخ سالانه بالای 8 درصد در حال بزرگ شدن است، چون مصرفکنندگان در مکملها، غذاهای غنیشده و کازمتیکها بهدنبال برچسبهایی مثل «natural vitamin E», «from plant oils» و «vegan skincare» هستند.
- در کازمتیک و بهخصوص محصولات شخصال کر و برندهای وگان، توکوفرول اغلب هم بهعنوان آنتیاکسیدان فرمول (افزایش ماندگاری روغنها) و هم برای ساخت Claim هایی مثل «با ویتامین E برای محافظت از پوست» استفاده میشود، بدون نیاز به دوزهای درمانی بالا.
- از منظر سئو و رفتار کاربر، عبارتهایی مانند «ویتامین E برای پوست»، «خواص ویتامین E برای صورت»، «ویتامین E برای جای جوش» و «ویتامین E برای چروک زیر چشم» جزو ترکیبهای پرتکرار در جستجو هستند و بهتر است بهصورت سؤال–جواب در بخش FAQ مقاله پوشش داده شوند.
- پاسخدادن شفاف، با استناد به شواهد (مثلاً توضیح اینکه روی خطوط ریز و خشکی اثر حمایتی دارد ولی برای اسکار عمیق نباید ادعای معجزه داشت)، هم با E‑E‑A‑T سازگار است و هم اعتماد کاربر را بالا میبرد و در نهایت CTR و زمان ماندگاری روی صفحه را تقویت میکند.
سوالات متداول
عمومی
3 سوالآیا توکوفرول میتواند باعث جوش یا حساسیت پوستی شود؟ در چه مواردی باید احتیاط کرد؟
+توکوفرول چیست و چه تفاوتی با ویتامین E دارد؟
+توکوفرول برای پوست صورت چه مزایایی دارد و برای چه نوع پوستهایی مناسب است؟
+سوال خود را بپرسید
منابع و مراجع
- Vitamin E in dermatology. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4976416
- Tocopheryl Acetate: What Is It, Cosmetic Uses, Benefits & Side Effects. https://www.glooshi.com/tocopheryl-acetate
- RRR-α-Tocopherol Is the Predominant Stereoisomer of α-Tocopherol in Human Milk. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6101621/
- The role of vitamin E in normal and damaged skin. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7633944
- Vitamin E Serum Levels and Bleeding Risk in Patients Receiving Oral Anticoagulant Therapy: a Retrospective Cohort Study. https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/jaha.113.000364
- Sunday Night Spotlight: Vitamin E Oil. https://soapqueen.com/bramble-berry-news/sunday-night-spotlight-vitamin-e-oil
- The formulator’s guide to antioxidants in cosmetics. https://formulabotanica.com/antioxidants-in-cosmetics
رفع مسئولیت پزشکی
توجه: مطالب این وبسایت جنبه اطلاعرسانی داشته و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست. هرگز بدون مشورت با متخصص، دارو مصرف نکنید یا درمان خود را تغییر ندهید.
نظرات (1)
ثبت نظر جدید