کاربرد عسل در صابون سازی: خواص بی‌نظیر برای پوست

پادکست‌ها

دانشنامه صابون سازی

1 پادکست

پادکست کاربرد عسل در صابون سازی

🎙️ نخبگان صابون ساز

در این پادکست فهرست کاملی از کاربردهای عسبل در ساخت صابون گیاهی توضیح داده شده است.

⏱️ 06:56 📅 نوامبر 28, 2025

عسل یکی از محبوب‌ ترین مواد طبیعی است که به دلیل خواص ویژه‌اش، هم در محصولات مراقبتی پوست و هم در تولید صابون‌ های دست‌ ساز به کار می‌ رود. این ماده ارزشمند از دوران باستان به عنوان عنصر تسکین‌دهنده و درمانی شناخته شده و خواص زیادی برای حفظ سلامت و زیبایی پوست دارد. در این مقاله، به بررسی کاربردهای عسل در صابون‌ سازی و خواص آن برای پوست پرداخته می‌شود.

خواص عسل برای پوست

رطوبت‌ رسانی طبیعی

عسل یک مرطوب‌ کننده طبیعی (humectant) است که رطوبت محیط را جذب کرده و به پوست کمک می‌ کند تا آب خود را حفظ کند. این ویژگی باعث می‌ شود که پوست نرم و انعطاف‌ پذیر باقی بماند و از خشکی و زبری جلوگیری شود.

خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی

عسل دارای خواص ضد باکتری و ضد التهاب است که به مبارزه با آکنه و تسکین التهاب‌ های پوستی کمک می‌کند. این ویژگی‌ ها عسل را به ماده‌ای ایده‌آل برای صابون‌ های درمانی و ضد آکنه تبدیل می‌کند^[2].

ترمیم و بازسازی پوست

عسل به فرایند بهبود زخم‌ ها سرعت می‌ بخشد و پوست را برای ترمیم و بازسازی تحریک می‌کند. آنزیم‌ ها، اسیدهای آمینه و ویتامین‌ های موجود در عسل به فرآیند ترمیم و بازسازی پوست کمک کرده و با کاهش علائم پیری، پوست را جوان‌تر و شاداب‌تر می‌ کنند^[3].

لایه‌برداری ملایم

عسل به عنوان یک لایه‌ بردار طبیعی عمل می‌ کند و به بازسازی سلول‌ های مرده پوست کمک می‌کند. این ویژگی به پوست کمک می‌کند تا نرم و لطیف به نظر برسد و از علائم پیری زودرس جلوگیری شود^[4].

تعادل چربی پوست

عسل با تنظیم تولید چربی پوست، به کنترل چربی اضافی و جلوگیری از مسدود شدن منافذ پوستی کمک می‌کند. این ویژگی به ویژه برای افرادی که پوست چرب دارند، مفید است^[5].

عسل، سپری طبیعی در برابر ویروس‌ها

عسل ارگانیک، مانند عسل رایحه خوانسار، بیش از یک شیرینی طبیعی است؛ این ماده غنی از ترکیبات فعال مانند اسیدهای فنولیک، فلاونوئیدها و ویتامین‌ها است که می‌توانند با ویروس‌ها مقابله کنند. این ترکیبات جلوی ورود ویروس به سلول‌ها را می‌گیرند و از تکثیر آن‌ها جلوگیری می‌کنند، در نتیجه بدن توانایی بیشتری برای دفاع طبیعی پیدا می‌کند^[6].

چگونه عسل ویروس‌ها را مهار می‌کند؟

فلاونوئیدها مانع اتصال ویروس به سلول‌های بدن می‌شوند، اسیدهای فنولیک و پروتئین‌های خاص عسل چرخه تکثیر ویروس‌ها را مختل می‌کنند و در کنار آن‌ها، ویتامین‌ها و مواد مغذی موجود در عسل سیستم ایمنی را برای مقابله با سلول‌های آلوده تقویت می‌کنند. تحقیقات نشان داده‌اند که عسل می‌تواند تکثیر ویروس‌های رایج مانند هرپس، آنفلوآنزا و حتی HIV را کاهش دهد و علائم سرماخوردگی را تسریعاً بهبود بخشد.

کاربرد عسل در صابون‌ سازی

افزودن عسل به صابون فرآیند سرد

عسل به صابون‌ های دست‌ ساز اضافه می‌شود تا خواص مرطوب‌ کنندگی و ضد باکتریایی آن را به صابون منتقل کند. برای استفاده از عسل در صابون‌ سازی فرآیند سرد، معمولاً ۱ قاشق چایخوری عسل به ازای هر پوند از مواد اولیه صابون کافی است. استفاده بیش از حد ممکن است دمای صابون را افزایش دهد و منجر به بروز مشکلاتی در فرایند صابون‌ سازی شود.

موم زنبور عسل در صابون‌ سازی

موم زنبور عسل، که از ساختار لانه زنبوری به دست می‌آید، به صابون‌ ها افزوده می‌شود تا استحکام آن‌ها را افزایش دهد. این ماده علاوه بر اینکه به حفظ نرمی و لطافت پوست کمک می‌کند، به دلیل خاصیت آبگریزی، از از دست رفتن رطوبت پوست نیز جلوگیری می‌کند. موم زنبور عسل به دلیل ذوب شدن در دمای ۶۳ تا ۶۴ درجه سانتی‌ گراد، باید در صابون‌ سازی به دقت و به مقدار کم (کمتر از ۲٪) استفاده شود تا از چسبندگی صابون و کاهش کف جلوگیری شود.

گرده زنبور عسل

گرده زنبور عسل نیز به عنوان یک ماده غنی از مواد مغذی، به صابون اضافه می‌ شود و با تولید کلاژن، تقسیم سلولی و مقابله با آکنه به سلامت و شادابی پوست کمک می‌ کند. این ماده به بازسازی سلول‌ های پوستی و حفظ جوانی و شادابی پوست کمک می‌ کند.

استفاده‌های ترکیبی از عسل و موم زنبور عسل در درمان پوست

ترکیب عسل، موم زنبور عسل و روغن زیتون، یک ترکیب موثر برای درمان بیماری‌ های پوستی نظیر درماتیت آتوپیک، پسوریازیس و درماتیت پوشک است. این ترکیب برای تسکین و بهبود التهاب‌ های پوستی موثر بوده و به صورت گسترده‌ای در محصولات مراقبتی پوست استفاده می‌شود. همچنین، این ترکیب با توجه به خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی خود، بهبود سریع‌تر زخم‌ ها و سوختگی‌ ها را فراهم می‌کند و می‌ تواند در دامپزشکی و درمان آسیب‌های پوستی حیوانات نیز مفید باشد.

توجه: به منظور افزایش دانش افرادی که در زمینه ساخت صابون گیاهی و دیگر محصولات آرایشی و بهداشتی فعالیت می کنند مقاله مروری که در سال 2024 با عنوان “عسل و گیاهان دارویی” در یکی از مجلات معتبر sciencedirect.com  منتشر شده، توسط تیم ترجمه آکادمی تک ایده به زبان فارسی ترجمه و به رایگان در اختیار علاقه مندان قرار گرفت!

نام فارسی مقاله:

عسل و گیاهان دارویی : موهبتی برای درمان بیماری‌های خاص

عسل و گیاهان دارویی : موهبتی برای درمان بیماری‌ های خاص

نام انگلیسی مقاله:

Honey infused with herbs: A boon to cure pathological diseases

نام مجله:

Heliyon

نویسندگان:

Suresh Kumar, Mamta Verma, Younis Ahmad Hajam, Rajesh Kumar

سال: 2024

مقاله انگلیسی: 25 صفحه

ترجمه مقاله به زبان فارسی:   55 صفحه ویراستاری شده (دانلود ترجمه مقاله عسل و گیاهان دارویی)

DOI:

https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e23302

چکیده مقاله عسل و گیاهان دارویی

از دیرباز، درمان با گیاهان دارویی روشی رایج بوده است. امروزه، بیماری‌ های عفونی مختلفی مانند مالاریا، آنفولانزا، هپاتیت B، کووید-19 و غیره به دلیل آلودگی محیط زیست و پیامدهای مرتبط با آن در سراسر جهان شیوع پیدا کرده‌اند.

درمان‌های دارویی فعلی در کنترل این بیماری‌ها چندان موفق نبوده و آنتی‌بیوتیک‌ها به دلیل مقاومت باکتریایی در حال بی‌اثر شدن هستند. بر همین اساس، مردم بر این باورند که داروهای گیاهی موثرتر و ایمن‌تر هستند. بنابراین، در سراسر جهان از داروهای گیاهی سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف استفاده می‌شود. این داروها به صورت ترکیبی، همراه با عسل یا به تنهایی برای درمان انواع بیماری‌ها به کار می‌روند. امروزه، فرمول‌های جدید این داروها به شکل کپسول، قرص، پودر و گرانول نیز در دسترس هستند.

در چندین سیستم طب سنتی،  عسل به عنوان یک داروی طبیعی برای بهبود شرایط مختلف سلامتی توصیه می‌شود. در طب آیورودا، عسل به عنوان محصولی گران‌بها و معجزه‌آسا شناخته می‌شود و برای درمان بیماری‌ های گوناگون، به صورت تنها یا همراه با گیاهان دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرد. عسل یک ماده غذایی طبیعی، سرشار از آنتی‌ اکسیدان و بسیار مغذی است که به طور گسترده به عنوان شیرین‌کننده طبیعی و بدون عوارض جانبی کاربرد دارد.

عسل دارای خواص ضد باکتری، ضد ویروس، ضد قارچ و آنتی‌ اکسیدانی است. همچنین در کنترل و درمان بیماری‌ هایی مانند سرماخوردگی، سرفه، سرطان، دیابت، بهبود زخم و اختلالات قلبی عروقی نیز موثر است. عسل همراه با گیاهان دارویی در طب سنتی به عنوان بخشی از درمان زخم، دیابت، لنف ادم (ورم لنفاوی) و پیشگیری از بیماری‌ های مزمن ناشی از سموم به کار می‌رود. هدف مقاله ” عسل و گیاهان دارویی ” تجزیه و تحلیل کارایی دارویی عسل همراه با گیاهان دارویی برای درمان، کنترل و مدیریت انواع بیماری‌ ها است.

 ضرورت و دلیل نوشتن مقاله عسل و گیاهان دارویی

شیوع روزافزون بیماری‌ها، لزوم تحلیل انتقادی گزینه‌های درمانی جایگزین، به ویژه آن‌هایی را که پتانسیل درمان ایمن، در دسترس و مؤثر دارند، ضروری می‌کند.

این مقاله با هدف بررسی ضرورت گنجاندن عسل گیاهی به عنوان یک راه حل کارآمد در شیوه‌های مراقبت بهداشتی معاصر نوشته شده است. با توجه به خواص دارویی غنی و اثربخشی اثبات شده آن در درمان‌های سنتی، نیاز مبرمی به پر کردن شکاف بین حکمت باستان و تأیید علمی مدرن وجود داد.

با توضیح مکانیسم‌های پشتیبان خواص درمانی عسل گیاهی و ارزیابی تأثیر آن بر طیف وسیعی از بیماری‌ها، می‌توانیم راه را برای درمان‌های جدید، در دسترس و بالقوه زندگی‌بخش هموار کنیم. این مقاله قصد دارد موردی قانع‌کننده برای گنجاندن این داروی طبیعی در چارچوب رایج پزشکی ارائه دهد.

روش تحقیق مقاله ” عسل و گیاهان دارویی ”

برای بررسی اثربخشی عسل در درمان بیماری‌ها، تحقیقات جامعی در مقالات علمی صورت گرفت.

مقالات منتشر شده بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ در پایگاه‌های اطلاعاتی همچون گوگل اسکولار، وب آف ساینس، ساینس دایرکت و پاب‌مد مورد بررسی قرار گرفتند. برای انتخاب مقالات مرتبط، از کلیدواژه‌های زیر به صورت جداگانه و ترکیبی استفاده شد: آنتی ‌اکسیدان عسل، ضدالتهاب، ضدباکتری، ضد دیابت، آپوپتوزیس (مرگ برنامه‌ریزی شده سلولی)، تنفسی، گوارشی، قلب و عروق و سیستم عصبی.

همچنین در صورت نیاز، به برخی منابع قدیمی‌تر نیز ارجاع داده می‌شود. پایگاه‌ های ساینس دایرکت، الزویر و اسپرینگر برای یافتن مقالات مرتبط با عسل، گیاهان دارویی و فرمولاسیون‌ های دم کرده، نقش درمانی گیاهان، عسل، ترکیبات گیاهی و فرمولاسیون‌های دم کرده، مورد جستجو قرار گرفتند.

آخرین مقالات مرتبط با اثرات درمانی عسل، گیاهان دارویی، خاصیت آنتی ‌اکسیدانی، ضدالتهابی، ضدسرطانی و ضددیابتی آن‌ها در نِیچر پورتفولیو و سایر پایگاه‌های اطلاعاتی مانند اسکوپوس و وب آو ساینس جستجو شدند.

علاوه بر این، درمان‌ های موجود برای بیماری‌های مختلف مانند بیماری‌های ویروسی (کووید ۱۹)، اختلالات متابولیک (دیابت، چاقی، چربی خون بالا و غیره)، اختلالات تولید مثل (سندرم تخمدان پلی کیستیک، ناباروری، کم تحرکی اسپرم، اختلالات هورمونی)، بیماری‌ های نورودژنراتیو (آلزایمر، پارکینسون و غیره)، مسمومیت کبدی و کلیوی نیز مورد بررسی قرار گرفتند.

جستجوی اولیه منجر به یافتن حدود ۲۰۰ مقاله شد. چکیده این مقالات برای تأیید ارتباط آن‌ها با موضوع مورد نظر بررسی شدند. پس از اعمال معیارهای حذف اضافی (زبان غیر انگلیسی و عدم دسترسی به متن کامل)، حدود ۱۱۰ مقاله پژوهشی/مروری برای تدوین مقاله “عسل و گیاهان دارویی” به طور انتقادی مورد بررسی قرار گرفتند.

نتیجه‌ گیری

عسل به دلیل خواص رطوبت‌ رسانی، ضد باکتریایی، ضد التهابی و ترمیم‌ کنندگی، یکی از مواد طبیعی بی‌ نظیر در صابون‌ سازی و مراقبت از پوست است. با افزودن عسل به صابون‌ ها، می‌توان صابون‌ هایی با ویژگی‌های نرم‌ کنندگی و تسکین‌ دهندگی تولید کرد که برای انواع پوست‌ ها از جمله پوست‌های حساس و مستعد آکنه مناسب هستند. این خواص به همراه کاربرد های ترکیبی موم و گرده زنبور عسل، عسل را به یک انتخاب ایده‌آل برای محصولات طبیعی و دست‌ساز تبدیل کرده‌اند.

کتابشناسی عسل

^[1]

درباره نویسنده: حسن بسطامی

مدرس و متخصص صابون‌ سازی و تولید محصولات آرایشی‌ بهداشتی

16 سال تجربه 532 مقاله

حسن بسطامی، بنیان‌گذار آکادمی کسب‌ و کار تک ایده و مدرس تخصصی صابون‌ های گیاهی دست‌ساز و فرمولاسیون شوینده‌ ها هستم. تحصیلات خود را تا مقطع دکتری شیمی معدنی ادامه داده‌ام و مؤلف بیش از ۱۷ کتاب تخصصی در حوزه شیمی و تولید محصولات شوینده هستم. محتوای آموزشی منتشرشده با هدف انتقال دانش کاربردی و آماده‌سازی علاقه‌مندان برای ورود حرفه‌ای به بازار و شرکت در دوره‌ های تخصصی آموزشی تدوین می‌شود.

حوزه تخصصی

محقق کسب و کار

مهارت‌ها

صابون‌ سازی تخصصی (گیاهی دست‌ ساز)، فرمولاسیون انواع شوینده‌ ها، فرمولاسیون محصولات آرایشی و بهداشتی

افتخارات و گواهینامه‌ها

رتبه 70 آزمون کارشناسی ارشد، رتبه 8 آزمون دکتری شیمی، نویسنده مقاله در مجله Polyhedron، مترجم ۲ جلد کتاب شیمی، تالیف بیش از ۱۵ جلد کتاب در زمینه کسب و کار

مشاهده همه مقالات

دوره جامع آموزش صابون سازی

همین امروز حرفه‌ ای صابون بسازید! با دوره جامع و کاربردی تک ایده، همه نکات صابون‌ سازی گیاهی و دست‌ ساز را از صفر تا صد یاد بگیرید.

مشاهده دوره