چگونه صابون‌ تزئینی درست کنیم؟

ساخت صابون‌ تزئینی یک کار سرگرم‌کننده است. روش‌های زیادی برای درست کردن قالب‌های صابون زیبا وجود دارد، اما من در اینجا نحوه ساخت صابون خانگی با استفاده از پایه‌های آماده‌ی «ذوب و ریختن» را توضیح می‌دهم. با این روش می‌توانید در کمتر از یک ساعت صابون‌های زیبا و دست‌ساز درست کنید.

صابون‌های دست‌ساز همچنین گزینه‌ای عالی برای هدیه دادن هستند. می‌توانید صابون‌ها را در تعداد کم تهیه کنید و هر سری را مطابق سلیقه‌ی گیرنده شخصی‌سازی کنید. این راهی خلاقانه برای تهیه هدایای متنوع در مدت زمانی کوتاه است. خود من بارها برای اعضای خانواده در ایام تعطیلات صابون‌های مخصوص هر فرد درست کرده‌ام.

تفاوت صابون‌سازی «ذوب و ریختن» با روش‌های سرد و گرم چیست؟

پایه‌های «ذوب و ریختن» قبلاً فرآیند صابونی شدن را طی کرده‌اند، بنابراین نیازی نیست با محلول سود سوزآور کار کنید.

در صابون‌های آماده‌ی «ذوب و ریختن»، واکنش شیمیایی تبدیل چربی‌ها و سود به صابون از قبل انجام شده است. به همین دلیل، این روش گزینه‌ای بسیار ایمن‌تر محسوب می‌شود، خصوصاً زمانی که کودکان در نزدیکی شما هستند. البته فراموش نکنید که پایه‌ی صابون هنگام کار داغ است؛ پس بهتر است کودکان را از فرایند ساخت صابون دور نگه دارید.

استفاده از پایه صابون ساده‌ترین روش برای افراد مبتدی است تا ساخت صابون خانگی را شروع کنند. کار کردن با آن راحت است و اگر اشتباهی رخ دهد، می‌توانید دوباره آن را ذوب کرده و از نو شروع کنید.

لوازم مورد نیاز برای ساخت صابون‌ تزئینی

برای تهیه صابون‌های تزئینی به وسایل زیادی نیاز ندارید. بسیاری از این موارد را احتمالاً همین حالا در خانه دارید و باقی را می‌توانید به‌صورت آنلاین یا از فروشگاه‌های لوازم هنری تهیه کنید.

ظرف مناسب برای ذوب کردن صابون

اول از همه به ظرفی نیاز دارید که بتوانید پایه صابون را در آن ذوب کنید. من معمولاً از ظرف پیرکس استفاده می‌کنم چون داشتن دسته و دهانه‌ی خروجی، ریختن صابون در قالب را آسان‌تر می‌کند. اما هر ظرف شیشه‌ای مقاوم در برابر حرارت مایکروویو—مثل شیشه‌های درب‌دار خانگی—نیز قابل استفاده است.

اگر ترجیح می‌دهید از مایکروویو استفاده نکنید، باید یک ظرف شیشه‌ای یا فلزی و یک قابلمه برای ساخت یک دیگ بخار دو جداره‌ی ساده داشته باشید.

کاربرد الکل ایزوپروپیل در ساخت صابون‌ تزئینی

برای اینکه سطح صابون صاف و بدون حباب شود، لازم است مقدار کمی الکل ایزوپروپیل (الکل طبی) را در یک بطری اسپری در دسترس داشته باشید. اسپری کردن الکل بعد از ریختن صابون در قالب، باعث از بین رفتن حباب‌های هوا می‌شود.

همچنین اگر قصد دارید از گل‌های خشک، گیاهان یا تزئینات صابونی روی سطح کار استفاده کنید، الکل به چسبیدن بهتر آن‌ها کمک می‌کند.

استفاده از قاشق قدیمی، تخته‌ی برش و چاقو در ساخت صابون‌ تزئینی

برای هم زدن پایه صابون هنگام ذوب شدن، به یک قاشق قدیمی نیاز دارید. اگر قاشق استیل قدیمی ندارید، می‌توانید از فروشگاه‌های بزرگ یک قاشق ارزان تهیه کنید.

یا می‌توانید از چوب بستنی برای هم زدن مخلوط صابون استفاده کنید. من معمولاً هنگام استفاده از پودر میکا مقداری چوب بستنی نگه می‌دارم، چون هم زدن میکا با گلیسیرین را آسان‌تر می‌کنند. (در ادامه بیشتر در این مورد توضیح می‌دهم.)

من همچنین پیشنهاد می‌کنم یک تخته‌ی برش مخصوص درست کردن صابون تهیه کنید (اگر هم نداشتید، استفاده از یک تکه مقوا هم در صورت نیاز کافی است) و یک چاقو یا کاردک برای بریدن صابون داشته باشید.

قالب صابون برای صابون‌ تزئینی

امروزه قالب‌های صابون مختلفی در بازار وجود دارد. من چند نمونه‌ی مورد علاقه‌ام را در ادامه معرفی کرده‌ام. من قالب‌های سیلیکونی را بیشتر دوست دارم، چون خارج کردن صابون از قالب‌های سیلیکونی بسیار راحت‌تر از قالب‌های پلاستیکی است. (البته هنوز هم گاهی از قالب‌های پلاستیکی استفاده می‌کنم چون طرح‌های بسیار بیشتری از آن‌ها موجود است.)

یک گزینه‌ی دیگر برای قالب صابون، قالب‌های آب‌نبات هستند. بیشتر فروشگاه‌های بزرگ و فروشگاه‌های لوازم هنری این قالب‌ها را دارند و می‌توانند گزینه‌ای عالی برای ساخت تزئینات روی صابون‌ها باشند.

پایه‌های صابون

انواع بسیار زیادی از پایه‌های صابون وجود دارد. اگر می‌خواهید صابون شفاف داشته باشید، باید پایه‌ی صابون شفاف انتخاب کنید. در پایه‌های شفاف، رنگ‌ها روشن‌تر و براق‌تر دیده می‌شوند. در پایه‌هایی که رنگ سفید یا مات دارند، رنگ صابون ملایم‌تر و کمرنگ‌تر خواهد شد.

رنگ‌دهنده‌های صابون‌ تزئینی

اگر می‌خواهید به صابون خود رنگ اضافه کنید، گزینه‌های زیادی دارید. ساده‌ترین روش، استفاده از رنگ‌دهنده‌های مایع مخصوص صابون است. فقط چند قطره داخل پایه‌ی ذوب‌شده می‌ریزید و هم می‌زنید.

می‌توانید از پودر میکا هم استفاده کنید، اما باید ابتدا آن را با مقدار کمی گلیسیرین گیاهی مخلوط کنید تا به‌طور یکنواخت در صابون پخش شود. در غیر این صورت، در صابون نهایی گلوله‌های میکا باقی می‌ماند. (نپرسید از کجا می‌دانم!)

عطر و رایحه‌ی صابون‌ تزئینی

برای اینکه صابون شما بوی خوش داشته باشد، دو گزینه پیش رو دارید: روغن‌های ضروری (اسنشیال اویل) یا روغن‌های معطر. انتخاب با شماست.

روغن‌های ضروری محصولی طبیعی‌تر هستند، اما گاهی نمی‌توان روغنی ضروری (یا ترکیبی از آن‌ها) پیدا کرد که دقیقاً همان بویی را که می‌خواهید ایجاد کند.

در چنین مواقعی می‌توانید به سراغ روغن‌های معطر بروید. تقریباً برای هر بویی که تصور کنید، یک روغن معطر وجود دارد.

و امروزه بسیاری از شرکت‌ها روغن‌های معطری تولید می‌کنند که کمتر سمی هستند. من با روغن‌های معطر برند P&J نتیجه‌ی خوبی گرفته‌ام. این روغن‌ها بدون فتالات هستند.

می‌توانید این روغن‌ها را به‌صورت تک بخرید یا بسته‌های چندتایی را از آمازون تهیه کنید. دو مجموعه‌ی محبوب آن‌ها عبارت‌اند از:
ست پاییزی (دارای رایحه‌ی شکر قهوه‌ای، سیب، ادویه‌ی پاییزی، وانیل، کاج جنگلی و اسنیکردودل)
ست زمستانی (دارای رایحه‌ی دارچین، نان زنجبیلی، کوکی‌های شکری، ادویه‌ی پاییزی، نعناع فلفلی و حلقه‌ی کریسمس)

اگر می‌خواهید فقط از روغن‌های ضروری استفاده کنید، برند مورد علاقه‌ی من Plant Therapy است. می‌توانید آن‌ها را از آمازون یا مستقیم از وب‌سایت‌شان با ارسال رایگان بخرید.

روش ساخت صابون‌ تزئینی در خانه

حالا که وسایل مورد نیاز را آماده کرده‌اید، برویم سراغ ساخت صابون. در انتهای مطلب می‌توانید نسخه‌ی قابل چاپ دستورالعمل‌ها را پیدا کنید.

فهرست لوازم

• ظرف شیشه‌ای
• پایه صابون «ذوب و ریختن» به انتخاب خودتان — من برندهای Stephenson، Our Earth’s Secrets یا Primal Elements را ترجیح می‌دهم
• یک قاشق قدیمی
• قالب صابون — من در عکس‌ها از این قالب استفاده کرده‌ام
• رنگ‌دهنده‌ی صابون (اختیاری)
• روغن‌های ضروری یا روغن‌های معطر (اختیاری)
• گیاهان خشک یا گل خشک (اختیاری)

چگونه صابون‌های تزئینی درست کنیم

ساخت صابون‌ تزئینی با ذوب کردن پایه‌ صابون 

اولین مرحله‌ی ساخت صابون، ذوب کردن پایه‌ی آماده‌ی صابون است. به‌نظر من ساده‌ترین روش برای ذوب کردن پایه، استفاده از مایکروویو است. اگر نمی‌خواهید از مایکروویو استفاده کنید، به یک قابلمه‌ی کوچک نیاز دارید که ظرف پیرکس شما در آن قرار بگیرد یا می‌توانید از یک دیگ بخار دو جداره استفاده کنید.

قبل از ذوب کردن پایه‌ی صابون، باید آن را با کاردک مخصوص (یا چاقو) روی تخته‌ی برش به مکعب‌های کوچک خرد کنید.

مکعب‌ها باید حدود ۱٫۵ سانتی‌متر یا کوچک‌تر باشند. تکه‌های کوچک‌تر سریع‌تر ذوب می‌شوند و از داغ شدن بیش‌ازحد پایه جلوگیری می‌کنند. مکعب‌ها را داخل پیمانه‌ی پیرکس بریزید.

مکعب‌های صابون را به‌مدت ۳۰ ثانیه در مایکروویو قرار دهید. (نیازی به پوشاندن ظرف نیست؛ پایه صابون پاشیده نمی‌شود.) ظرف را خارج کرده و هم بزنید. سپس در بازه‌های ۱۵ تا ۳۰ ثانیه‌ای ادامه دهید و بعد از هر بار گرم کردن، هم بزنید تا پایه‌ی صابون تقریباً کاملاً ذوب شود.

روش دیگر این است که در قسمت پایینی دیگ بخار دو جداره (یا یک قابلمه‌ی کوچک) آب را تا نقطه‌ی جوش ملایم گرم کنید و ظرف پیرکس یا قسمت بالایی دیگ بخار را روی آن بگذارید و صابون را با حرارت غیرمستقیم ذوب کنید. به‌محض اینکه صابون ذوب شد، ظرف را از روی حرارت بردارید و سپس مراحل بعدی را ادامه دهید.

هشدار: پایه‌ی صابون را بیش از حد گرم نکنید. اگر هنوز تکه‌هایی از صابون ذوب نشده بود، می‌توانید ۱۰ تا ۱۵ ثانیه‌ی دیگر گرم کنید.

همیشه صابون را به‌آرامی هم بزنید. هم زدن شدید باعث ایجاد حباب‌های ناخواسته می‌شود. اگرچه این حباب‌ها بر خاصیت پاک‌کنندگی صابون تأثیری ندارند، اما ظاهر آن را خراب می‌کنند.

افزودن رنگ و رایحه به صابون‌ تزئینی

بعد از اینکه پایه‌ی صابون «ذوب و ریختن» کاملاً ذوب شد، رنگ صابون و/یا چند قطره روغن ضروری به آن اضافه کنید. خوب هم بزنید تا رنگ در تمام صابون پخش شود. اگر هنوز تکه‌های ذوب‌نشده‌ای مشاهده کردید، می‌توانید ظرف را ۱۰ تا ۱۵ ثانیه‌ی دیگر در مایکروویو قرار دهید و سپس به‌آرامی هم بزنید تا باقی‌مانده‌ی صابون هم ذوب شود.

اگر می‌خواهید مواد دیگری مانند دانه‌های چیا، جو دوسر، پوست گردو و … به صابون اضافه کنید، در این مرحله آن‌ها را اضافه کرده و به‌آرامی هم بزنید تا مخلوط شوند. توجه داشته باشید که بسیاری از این مواد ممکن است هنگام ریختن صابون در قالب، به پایین قالب بروند.

روغن‌های ضروری را در آخر، درست قبل از ریختن مخلوط در قالب اضافه کنید. این کار باعث می‌شود صابون کمی خنک‌تر شود، چون حرارت زیاد می‌تواند باعث از بین رفتن رایحه شود. شما می‌توانید نسخه قابل چاپ بیش از ۳۰ ترکیب روغن ضروری را با ثبت‌نام در ادامه دریافت کنید.

ریختن صابون در قالب‌ها

قالب صابون خود را روی یک سطح صاف قرار دهید تا حداقل یک ساعت صبر کند تا صابون خنک شود. سپس پایه‌ی صابون را به‌آرامی در قالب‌ها بریزید.

بلافاصله صابون را با الکل ایزوپروپیل اسپری کنید. این کار حباب‌های هوا روی سطح صابون را از بین می‌برد و محصول نهایی ظاهری حرفه‌ای‌تر خواهد داشت.

صابون را حداقل یک ساعت صبر دهید تا خنک شود. اگر صابون‌ها بزرگ‌تر باشند، ممکن است زمان بیشتری لازم باشد.

پس از کامل خنک شدن، قالب را برگردانده و به‌آرامی روی آن فشار دهید تا صابون بیرون بیاید.

اگر صابون‌هایی به سختی خارج می‌شوند (که معمولاً این اتفاق برای من می‌افتد)، می‌توانید آن‌ها را به مدت ۱۵ دقیقه در فریزر قرار دهید تا کمی سفت شوند و سپس دوباره تلاش کنید صابون را خارج کنید.

پیچیدن صابون

پس از خارج کردن صابون‌ها از قالب، بهتر است آن‌ها را با پلاستیک بپوشانید تا از ایجاد «عرق گلیسیرین» جلوگیری شود. عرق گلیسیرین زمانی رخ می‌دهد که گلیسیرین طبیعی صابون به سطح قالب‌ها منتقل شود و بیشتر در مناطق مرطوب دیده می‌شود. (با این حال، صابون همچنان کاملاً قابل استفاده است.)

ساخت صابون‌های تزئینی

ساخت صابون‌های تزئینی بسیار سرگرم‌کننده است. صابون‌های دست‌ساز هدیه‌ای عالی برای روز مادر، روز پدر، کریسمس و بسیاری از مناسبت‌های دیگر هستند. همچنین صابون‌ها گزینه‌ای مناسب برای هدیه دادن به میزبان‌ها محسوب می‌شوند.

چگونه صابون‌ تزئینی درست کنیم؟
مواد لازم

• ۱/۴ پوند پایه صابون «ذوب و ریختن» برای هر صابون، بسته به اندازه قالب
• روغن‌های ضروری (اختیاری)
• رنگ‌دهنده صابون (اختیاری)

دستورالعمل‌ها

1. صابون را به مکعب‌های کوچک خرد کرده و در پیمانه‌ی پیرکس قرار دهید. آن را در مایکروویو در بازه‌های ۳۰ ثانیه‌ای ذوب کنید و بعد از هر بار هم بزنید تا صابون فقط ذوب شود. صابون را بیش از حد گرم نکنید. جایگزین دیگر، ذوب کردن صابون با استفاده از دیگ بخار دو جداره است.
2. پس از ذوب شدن صابون، رنگ صابون، میکا و روغن‌های ضروری را اضافه کرده و هم بزنید.
3. صابون را در قالب‌ها بریزید و حداقل یک ساعت صبر کنید تا سفت شود قبل از اینکه از قالب خارج کنید.
4. صابون را از قالب خارج کرده و با پلاستیک بپوشانید.

^[1]

درباره نویسنده: حسن بسطامی

مدرس و متخصص صابون‌ سازی و تولید محصولات آرایشی‌ بهداشتی

16 سال تجربه 532 مقاله

حسن بسطامی، بنیان‌گذار آکادمی کسب‌ و کار تک ایده و مدرس تخصصی صابون‌ های گیاهی دست‌ساز و فرمولاسیون شوینده‌ ها هستم. تحصیلات خود را تا مقطع دکتری شیمی معدنی ادامه داده‌ام و مؤلف بیش از ۱۷ کتاب تخصصی در حوزه شیمی و تولید محصولات شوینده هستم. محتوای آموزشی منتشرشده با هدف انتقال دانش کاربردی و آماده‌سازی علاقه‌مندان برای ورود حرفه‌ای به بازار و شرکت در دوره‌ های تخصصی آموزشی تدوین می‌شود.

حوزه تخصصی

محقق کسب و کار

مهارت‌ها

صابون‌ سازی تخصصی (گیاهی دست‌ ساز)، فرمولاسیون انواع شوینده‌ ها، فرمولاسیون محصولات آرایشی و بهداشتی

افتخارات و گواهینامه‌ها

رتبه 70 آزمون کارشناسی ارشد، رتبه 8 آزمون دکتری شیمی، نویسنده مقاله در مجله Polyhedron، مترجم ۲ جلد کتاب شیمی، تالیف بیش از ۱۵ جلد کتاب در زمینه کسب و کار

مشاهده همه مقالات

دوره جامع آموزش صابون سازی

همین امروز حرفه‌ ای صابون بسازید! با دوره جامع و کاربردی تک ایده، همه نکات صابون‌ سازی گیاهی و دست‌ ساز را از صفر تا صد یاد بگیرید.

مشاهده دوره